Werk hebben is belangrijk. Werkbaar werk hebben is minstens even belangrijk.
Werkbaar werk vertrekt vanuit vier basiskenmerken. Werkbaar werk is:
- werk waarvan je niet overspannen raakt en heeft dus te maken met werkstress
- werk dat werkplezier verschaft en heeft dus te maken met motivatie
- werk dat kansen biedt op bijblijven en heeft dus te maken met leermogelijkheden
- werk dat voldoende ruimte laat voor gezin en privéleven en heeft te maken met werk-privébalans.
6 elementen om de kwaliteit van het werk te verbeteren
Na een werkdag krijg je al eens de vraag: hoe was je dag vandaag? Soms vertellen we enthousiast over wat we die dag hebben meegemaakt op het werk of in de zaak, andere dagen denken we alleen maar aan wat er allemaal mis liep. Of het een stressvolle of ontspannen dag was, een dag waarop we met veel of weinig plezier naar het werk gingen, een dag met veel of weinig leermomenten, een dag waarop werk en privé perfect in balans waren, hangt van vele factoren af. Het helpt in elk geval als je werk goed aansluit bij jou en de levensfase waarin je zit.
De kwaliteit van jouw werk hangt onder meer af van:
- werkdruk
- taakvariatie
- emotionele belasting
- autonomie
- fysieke belasting
- ondersteuning door leidinggevenden.
Het zijn sleutels die kunnen worden gebruikt om de kwaliteit van het werk te verbeteren. Zo kan een onderneming bv. zorgen voor een lagere of aanvaardbare werkdruk, voor voldoende afwisseling en inhoudelijk zinvol werk, of de emotionele en fysieke belasting verlagen, inzetten op voldoende autonomie en inspraak of coachend en ondersteunend leiderschap stimuleren.
Waarom is werkbaar werk belangrijk?
Werkbaar werk is belangrijk voor werknemers, werkgevers, zelfstandige ondernemers én ondernemingen.
Een werknemer met werkbaar werk:
- heeft meer plezier op het werk
- leert meer bij
- is minder vaak ziek
- gaat minder gemakkelijk op zoek naar een andere baan
- en blijft vaker doorwerken tot aan het pensioen.
Dit heeft dus voordelen voor zowel de werknemer zelf als voor de werkgever, zeker in een krappe arbeidsmarkt waar vacatures moeilijk ingevuld geraken.
Wie is verantwoordelijk voor werkbaar werk?
Werk werkbaar maken (of houden) doe je niet in een-twee-drie. Sleutelen aan elementen van werkbaar werk betekent immers vaak dat ook andere facetten van het werk veranderen. Kies je er bv. voor om naar een grotere autonomie toe te werken, dan moet je ook stappen zetten naar een goede ondersteuning door de leidinggevende, wat dan weer samenhangt met een gezonde feedbackcultuur.
Op ondernemingsniveau is het dus erg belangrijk om dergelijke stappen samen en in overleg te zetten tussen werkgever, werknemer, collega’s en leidinggevende.
Op beleidsniveau nemen de Vlaamse overheid en de sociale partners de gedeelde verantwoordelijkheid op om ondernemingen, zelfstandige ondernemers, werknemers (en hun vertegenwoordigers), sectoren en dienstverleners te inspireren, te informeren en om hefbomen aan te reiken om meer werk te maken van werkbaar werk. Dit doen ze via het actieplan werkbaar werk. Daarnaast is ook de federale regering een belangrijke actor om werkbaar werk beleidsmatig te ondersteunen.
Meten is weten: de werkbaarheidsmonitor
De SERV|Stichting Innovatie & Arbeid heeft heel wat expertise en ervaring met het organiseren van een grootschalige werkbaarheidsmeting bij Vlaamse werknemers en zelfstandige ondernemers.
De Werkbaarheidsmonitor is een meetinstrument dat sinds 2004 om de paar jaar de kwaliteit en werkbaarheid van jobs in Vlaanderen in kaart brengt. Daarbij wordt zowel gekeken naar werknemers als naar zelfstandige ondernemers.
Het doel van de Werkbaarheidsmonitor is om alle actoren op de arbeidsmarkt te ondersteunen met betrouwbare en onderbouwde inzichten over werkbaar werk. Tot deze doelgroep behoren onder meer Vlaamse werkgevers en vakbonden, de Vlaamse Regering en overheid, sectororganisaties, welzijnsverantwoordelijken op het werk en andere geïnteresseerden.
De Werkbaarheidsmonitor is een initiatief van Vlaamse werkgevers en vakbonden. In nauwe samenwerking met de Vlaamse Regering zetten zij zich in voor meer kwaliteitsvolle en duurzame jobs in Vlaanderen.
Benieuwd naar de meest recente cijfers? Bekijk de cijfers en rapporten over werknemers en zelfstandige ondernemers op basis van de meest recente werkbaarheidsmeting.
Wil je werkbaar werk in jouw onderneming in kaart brengen? Check hier mogelijke methodieken en scans.