Methoden en instrumenten voor een ergonomische en psychosociale analyse

    Ontwikkeld door
    FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal overleg

    Deze brochure van de FOD WASO richt zich op werkgevers, preventieadviseurs, leden van de comités voor de preventie en bescherming op het werk en arbeidsgeneesheren. De brochure geeft een overzicht van de begrippen, de methoden en de instrumenten die kunnen helpen om een analyse te maken van de ergonomische en psychosociale risico's op de werkplekken. De brochure bevat ook een overzicht van een aantal ergonomische en psychosociale begrippen uit de wet- en regelgeving.

    Context

    De brochure vertrekt vanuit de vaststelling dat het merendeel van de langdurige ziekteafwezigheid en van de arbeidsongeschiktheid te maken heeft met de fysieke en de psychische overbelasting van mensen. Waar in de preventie van ergonomische en psychosociale risico's voorheen vooral materiële maatregelen voorop stonden, veronderstelt de welzijnswet nu een systeembenadering waarbij niet alleen techniek maar ook de organisatie van het werk, de arbeidsomstandigheden, de sociale relaties en de omgevingsfactoren de nodige aandacht krijgen.

    Concreet materiaal

    De brochure richt zich tot werkgevers, preventieadviseurs, leden van de comités voor de preventie en bescherming op het werk en arbeidsgeneesheren. Ze biedt een overzicht van de begrippen, de methoden en de instrumenten die kunnen helpen om een ergonomische en psychosociale risicoanalyse in een organisatie uit te voeren.

    In de brochure komen volgende methoden aan bod:

    • sobane-strategie
    • werkplekonderzoek
    • enquêteren

    Er wordt specifiek ingegaan op volgende instrumenten:

    • knelpuntenlijsten
    • observatiemethoden
    • beoordelingsschalen
    • vragenlijsten

    In de brochure komt men tot de conclusie dat gestandaardiseerde vragenlijsten wetenschappelijk het best onderbouwd zijn. Maar al naargelang het stadium van de risicoanalyse kunnen ook de andere methoden en instrumenten nuttig zijn om ongunstige werksituaties en klachten van medewerkers te objectiveren en eventueel in een cijfer uit te drukken. Dit helpt om de kwaliteit van de arbeid bespreekbaar te maken tussen al de betrokken partijen: management, preventiedeskundigen, diverse stafdiensten, werknemersvertegenwoordigers en medewerkers zelf.  

    Tot slot, bevat de brochure twee hoofdstukken over begrippen uit de wet- en regelgeving rond ergonomie en psychosociale aspecten.

    Beschikbaar

    De brochure "Methoden en instrumenten voor een ergonomische en psychosociale analyse" kan je terugvinden onder documenten