Zelf training geven over gezond en veilig werken

    Doelpubliek

    • leidinggevenden en HR-verantwoordelijken
    • medewerkers 
    • vakbondsvertegenwoordigers
    • zelfstandige ondernemers

    Waarover het kan gaan

    De training kan gaan over de fysieke belasting van het werk. Je kan gevaarlijke situaties en grote risico’s bespreken, maar ook lawaaihinder of extreme temperaturen, in contact komen met gevaarlijke stoffen of zware machines. Je kan het ook hebben over repetitieve of zware bewegingen en ergonomische houdingen.

    De training is zowel relevant voor mensen die handenarbeid doen, als voor diegenen met een zittende job. Afhankelijk van de sector waarin je de training geeft, kan je deze aanpassen. Mensen uit de bouw en metaalsector hebben vaker te maken met risicovol werk, trillingen en gevaarlijke stoffen. Zorg- en welzijnswerkers krijgen vaak te maken met lichamelijk zware taken en ongemakkelijke houdingen. In het onderwijs zijn de hoge decibels in de klas vaak belastend. En werknemers in de telecomsector en zakelijke dienstverleners krijgen dan weer meer te maken met vaak terugkerende bewegingen.    

    Hoe je het aanpakt

    Sensibiliserende oefening

    Mensen zijn soms aan risico’s gewoon. Ze merken niet dat ze mogelijk risico lopen of ‘weten’ niet beter. De veligheidscultuur verschilt nogal van sector tot sector en tussen organisaties. Vraag de deelnemers om:

    • een overzicht te maken van risico’s op hun werkvloer
    • welke problemen of ongevallen er zich in het verleden al hebben voorgedaan
    • welke maatregelen er in het verleden zijn genomen om risico’s te beperken
    • welke maatregelen de organisatie nog zou kunnen nemen (op korte en langere termijn)

    Oefening rond Nederlands en veiligheid

    Een voorkomend probleem is de communicatie met werknemers die geen Nederlands verstaan. Gebruik vb. het filmpje van het tv-programma Man bijt hond waarbij een landbouwer probeert uit te leggen wat de mensen moeten doen als ze op een obus WO I stuiten.

    • Is de Nederlandse taal bij jullie een hindernis om veilig te kunnen werken? Hoe merk je dit? Geef voorbeelden van misverstanden die (bijna) tot gevaarlijke situaties geleid hebben.
    • Hoe kan je veilig en gezond werken als de Nederlandse taal voor medewerkers niet evident is? Wat zijn hulpmiddelen?

    Doe-opdracht toekomstige risico’s

    Regelmatig is er onderzoek naar risico’s en gevaren van nieuwe stoffen, technologieën, gewoontes of toepassingen. Denk bv. aan de link tussen bepaalde stoffen (kwarts, diesel-emissie, houtstof…) en kanker. Zitten er veranderingen aan te komen in jouw organisatie? Welke nieuwe gevaren of risico’s brengen deze mee? Hoe kan je je hierop voorbereiden?
    Bespreek dit in groep.

    Mogelijke vragen

    • Welke onveilige situaties of ongevallen hebben zich al voorgedaan in jouw organisatie? Zijn er bijkomende maatregelen genomen? Welke zijn nuttig? Wat kan de organisatie doen? Wat kan je zelf doen?
    • Wat kan er gedaan worden om belastende omstandigheden terug te dringen?
      • Wie heeft daarin welke taak/verantwoordelijkheid/macht?
      • Wat doe je met mensen die de veiligheidsvoorschriften niet volgen?
      • Waar zijn er gevaarlijke plaatsen in jouw organisatie?
      • …..
    • Hoe zorg je voor een cultuur waar veiligheid au sérieux wordt genomen?
    • Zijn er voldoende individuele beschermingsmiddelen bij jullie? Welke zijn er wel/niet? Welke zijn nuttig/overbodig?
    • Hoe zorg je voor goede non-verbale instructies? Geef voorbeelden.
    • Weet je wat de verhouding arbeidsongeval/almost accident in jouw organisatie is? Wordt dit opgevolgd? Hoe is dit geëvolueerd?
    • Welke risico’s zijn er bij een zittende job? Waarop moet je letten? Hoe ga jij hiermee om, de organisatie, de collega’s? Werk je soms thuis? Hanteer je dezelfde maatregelen? Waarom wel/niet?

    Nuttige documentatie

    • Vraag de scores van relevante vragen uit onze werkbaarheidsmeting op. Overweeg ook voor welke deelpopulaties (sectoren, beroepsgroepen, gender….) dit kan nuttig zijn en gebruik het materiaal afgestemd op jouw doelpubliek.
    • Filmpjes over veilig of gevaarlijk werk zijn er voldoende. Ga na wat de paritaire fondsen gemaakt hebben en gebruik deze. Vraag ook de cijfers op van arbeidsongevallen en liefst met evoluties over de afgelopen jaren.
    • Preventieadviseurs en consulenten hebben dikwijls interessant materiaal en kunnen hun adviezen geven. Denk ook aan arbeidsgeneesheren die heel wat materiaal op maat van jouw doelpubliek kunnen bezorgen.
    • Ga ook naar de website van het fonds voor arbeidsongevallen. In 2015 waren er bv.:
      • ongeveer 80.000 arbeidsongevallen met ongeschiktheid
      • 14.000 ongevallen met blijvende ongeschiktheid
      • 166 dodelijke ongevallen.
    • Gebruik de vragen hierboven door ze af te drukken en te verdelen over verschillende werkgroepen.
    • Gebruik onze tools en goede voorbeelden.