Gezond en veilig werken

    Wat is een gezonde en veilige werkplek? 

    Een gezonde en veilige werkplek is een plek waar rekening wordt gehouden met de fysieke belasting van het werk. Fysiek belastende taken worden in de mate van het mogelijke vermeden of beperkt. Bij fysieke belasting denk je al snel aan gevaarlijke situaties en grote risico’s. Maar ook andere arbeidsomstandigheden zijn van belang. Op een gezonde en veilige werkplek blijft de hinder van lawaai of extreme temperaturen beperkt, kom je weinig in contact met gevaarlijke stoffen of zware machines en zijn repetitieve of zware bewegingen en ongemakkelijke houdingen eerder uitzondering dan regel.  

    Een gezonde en veilige werkplek is niet enkel een aandachtspunt voor mensen die handenarbeid doen. Ook mensen met een zittende job kunnen hinder ondervinden door teveel repetitieve bewegingen en ongemakkelijke houdingen op het werk.  

    In dit deeltje lees je over het belang van de fysieke arbeidsomstandigheden. Meer info over de psychologische of mentale aspecten van het werk vind je in het deeltje werkstress en burn-out voorkomen. 

    Waarom werken aan een gezonde en veilige werkplek? 

    Fysiek belastend werk kan ervoor zorgen dat je werk minder werkbaar is. Zo zien mensen die lichamelijk zwaar werk doen het minder vaak zitten om tot aan het pensioen door te werken. Ook buiten het werk kan je hierdoor fysieke klachten krijgen. Een pijnlijke rug verdwijnt meestal niet wanneer je de werkdag afsluit of de werkvloer verlaat. 

    Het belang van een gezonde en veilige werkplek is groot. Het komt het welzijn van het individu op het werk en thuis ten goede maar ook het bedrijf of de organisatie vaart wel bij tevreden werknemers die tot aan het pensioen willen blijven werken.  

    Gezond en veilig werken in Vlaanderen

    De laatste tientallen jaren zijn de arbeidsomstandigheden op de werkplek in Vlaanderen duidelijk verbeterd. Toch blijft zwaar en gevaarlijk werk voor heel wat medewerkers en ondernemers een dagelijkse realiteit. 

    Fysiek belastend werk in Vlaanderen bij werknemers

     
     

    Bron: Werkbaarheidsmeting Werknemers, 2016

    15% van de Vlaamse werknemers werkt in moeilijke arbeidsomstandigheden. Het gaat dan in de eerste plaats om mensen die veel repetitieve bewegingen moeten maken. Ook lawaai, lichamelijk zware taken en ongemakkelijke of inspannende houdingen komen regelmatig voor. Hoeveel en welke belasting er precies is, verschilt fel tussen groepen. Zo krijgen werknemers uit de bouw en metaalsector vaker te maken met risicovol werk, trillingen en gevaarlijke stoffen. Zorg- en welzijnswerkers krijgen vaak te maken met lichamelijk zware taken en ongemakkelijke houdingen. In het onderwijs zijn de hoge decibels in de klas vaak belastend. Werknemers in de telecomsector en zakelijke dienstverleners krijgen dan weer meer te maken met vaak terugkerende bewegingen.  

    Fysiek belastend werk in Vlaanderen bij zelfstandige ondernemers

     
     

    Bron: Werkbaarheidsmeting Zelfstandige ondernemers, 2016

    Bijna één op de vijf (18%) zelfstandige ondernemers werkt in moeilijke arbeidsomstandigheden. Het gaat vooral om lichamelijk zware taken en ongemakkelijke of inspannende houdingen tijdens het werk. Daarnaast komen lawaaihinder en repetitieve bewegingen geregeld voor. Vooral zelfstandige ondernemers die in de bouwsector aan de slag zijn, hebben een extra fysiek belastende job. Ze hebben vaker dan anderen te maken met trillingen, lawaai, risicovolle taken, ongemakkelijke houdingen en lichamelijk zware taken.  

    Aan de slag

    De eerste stap naar een gezonde en veilige werkplek is het opsporen van problemen. Een duidelijke aanpak en uitgewerkt systeem om problemen op te sporen en te melden kan daarbij helpen. Fysiek belastende omstandigheden kunnen op verschillende manier aangepakt worden. Het is niet altijd mogelijk om belastende taken of omstandigheden volledig weg te werken. Een aangepast beleid kan wel voor verbetering zorgen. Door voldoende en duidelijke instructies vast te leggen, aangepaste kledij of beschermend materiaal te voorzien of apparatuur te gebruiken die een deel van de lasten overneemt, is er al heel wat verbetering mogelijk. Niet elk probleem heeft een pasklare oplossing. Voor meer complexe oplossingen of zeer specifieke problemen, kan je te rade gaan bij een expert.

     

    Leidinggeven met klasse

    • Coachend leidinggeven
    • Verbindend communiceren
    • Doordacht delegeren
    • Medewerkers motiveren
     
     

    Leren om te groeien

    • Competenties en talent ontwikkelen
    • Al doende leren
    • Tijd maken voor opleiding
    • Kennis delen via lerende netwerken
     
     

    Goed organiseren

    • In teams werken
    • Afwisseling en autonomie inbouwen
    • Werk en gezin combineren
    • Het Nieuwe Werken toepassen
    • Netwerken uitbouwen