Tijd maken voor opleiding

    Wat is opleiding?

    Opleiding komt in allerlei vormen voor: het kan een klassieke opleiding intern en/ of extern zijn, maar ook e-leren of leren op de werkvloer zelf. Leren doe je ‘vanzelf’ of bewust, zelfstandig of van je collega’s. Een opleiding kan deel uitmaken van het onthaal van nieuwkomers door bijvoorbeeld een coach, peter of meter aan te duiden. Het kan ook een deel zijn van een loopbaanplan. Hieronder lees je over het belang om voldoende en bewust tijd te maken voor opleidingen. Meer info over het al doende leren op de werkvloer vind je onder het thema Leren en groeien. (link)

    Het opzetten van een degelijk opleidingsbeleid is een belangrijke, maar geen gemakkelijke opdracht. Training en bijscholing zijn één manier om competentieontwikkeling en het bijblijven te ondersteunen. Ook door ervoor te zorgen dat de jobs voldoende boeiend en uitdagend zijn en er voldoende kennisuitwisseling is tussen de medewerkers bevorder je de leerkansen van de medewerkers.

    Waarom is tijd maken voor opleiding belangrijk?

    Tijd maken voor opleiding is investeren in de toekomst van mensen, in de toekomst van het bedrijf. Via opleiding verhoog je leerkansen en worden competenties verder ontwikkeld, verbreed en verdiept. Het brengt je ook nieuwe vaardigheden bij die nodig zijn in een veranderende economie zoals digitale skills. De productiviteit neemt toe en dit komt uiteraard de bedrijfs- of organisatieresultaten ten goede. Opleiding is ook in het belang van de werknemer zelf. Hij/zij bouwt aan de eigen loopbaan, zal minder snel uitkijken naar ander werk of denken het werk te verliezen en staat sterker op de arbeidsmarkt. Ondernemers die investeren in hun eigen opleiding zijn succesvoller in hun ondernemerschap.

    Meer leerkansen en minder uitkijken naar ander werk

    Wie tijd maakt voor opleiding heeft meer kans op voldoende leerkansen en meer plezier in het werk. Uit de Werkbaarheidsmonitor weten we dat zeven op tien werknemers met voldoende leerkansen het afgelopen jaar nooit ander werk overwogen hebben. Ongeveer drie op de tien deden dit af en toe en één op tien regelmatig. Werknemers met voldoende leerkansen overwegen veel minder vaak om ander werk te zoeken. Het aandeel dat regelmatig overweegt om ander werk te zoeken is dubbel zo groot bij de werknemers die een job hebben met onvoldoende leermogelijkheden (23%).

    Werknemers die uitkijken naar ander werk zijn een kost voor het bedrijf of de organisatie. Als de medewerker uiteindelijk vertrekt, zoekt de organisatie veelal vervanging of werft iemand nieuw aan. Nieuw personeel is niet alleen duur, je verliest ook de kennis, ervaring en competenties en investeren in het inwerken van nieuwe krachten is nodig.

    Impact op loopbaan en loopbaanperspectief

    We zullen met z’n allen langer moeten werken. Zowel voor ondernemers als voor werkenden en bedrijven is het belangrijk dat mensen ook langer aan de slag kunnen blijven.

    Werknemers met onvoldoende leerkansen vinden het minder haalbaar om hun job tot het pensioen uit te voeren. Bij werknemers ouder dan veertig met onvoldoende leerkansen vindt 46% het haalbaar om te werken tot aan het pensioen. Dit aandeel stijgt naar 63% wanneer er voldoende leerkansen zijn.

    Verband tussen leerkansen en haalbaarheid pensioen bij 40+ werknemers

    Werken tot pensioen is haalbaar

     

    63%

     

    46%

     voldoende leerkansen
     onvoldoende leerkansen

    Bron: Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers, 2016

    Werknemers met voldoende leerkansen zijn ook zekerder hun job te kunnen behouden. 85% van de werknemers met voldoende leerkansen schat de kans klein in dat ze in de nabije toekomst werkloos worden. Bij werknemers met onvoldoende leerkansen daalt die zekerheid en is zeven op de tien hiervan overtuigd.

    Op de vraag of doorwerken tot het pensioen haalbaar is, zien we een gelijkaardig verhaal bij zelfstandige ondernemers. Ondernemers die bijscholing hebben gevolgd en voldoende leerkansen hebben, zien vaker hun werk uitvoerbaar tot het pensioen. Zeven op tien voelt zich in staat om de huidige activiteit uit te voeren tot aan het pensioen. Dit zakt naar iets minder dan de helft wanneer er onvoldoende leerkansen zijn.

    Sterke competenties zijn sleutel voor succesvol ondernemen

    Slechts één op de vijf ondernemers vindt dat hij/zij voldoende kennis heeft van management en bedrijfsbeheer. Eén op de drie spreekt zelfs over een ernstig tekort. Daarnaast voelt iets minder dan de helft zich vaktechnisch voldoende onderlegd. Tegelijk maakt amper de helft van de ondernemers werk van bijscholing. Nochtans zijn sterke vaardigheden belangrijk voor zelfstandige ondernemers. Ze zijn de sleutel voor een succesvol ondernemerschap.

    Wanneer de ondernemer een gebrek ervaart, is het belangrijk om versterking te zoeken en opleidingen te volgen. De ondernemers die bijscholing volgen en voldoende leerkansen hebben, verwachten vaker een groei in de activiteiten. Ook is hun werk vaker werkbaar.

    Terzelfdertijd moet de zelfstandige ondernemer oog hebben voor de uitbouw van een sociaal netwerk en dit proberen te verbreden of maximaal aan te spreken. De omgeving (verenigingen, adviseurs, familieraad) vervult een belangrijke ondersteunende en stimulerende rol en kan een aanbod creëren dat daarop inspeelt..

    Opleiding op de Vlaamse arbeidsmarkt

    Het organiseren en volgen van opleidingen komt steeds vaker voor in Vlaanderen, maar er zijn nog stappen te zetten.

    Opleidingen in Vlaamse bedrijven en organisaties

    Via de driejaarlijkse Ondernemingsenquête in Vlaanderen (2018) weten we dat 52% van de bedrijven en organisaties met meer dan tien werknemers het afgelopen jaar een opleiding gaf voor minstens de helft van het personeel. Een gewone opleiding wordt het vaakst aangeboden, gevolgd door on-the-job opleidingen of werkplekleren. E-leren komt bij een minderheid voor. Acht op tien geven ook een startopleiding aan net aangeworven werknemers.

    Opleidingen komen vaker voor bij innovatieve bedrijven en organisaties en zij die een groei kenden en/of in de nabije toekomst verwachten.

    Bijscholing van werknemers en ondernemers

    In de Werkbaarheidsmeting 2016 zien we dat ruim de helft (58%) van de werknemers zich het afgelopen jaar heeft kunnen bijscholen of een bedrijfstraining heeft gevolgd. Dit is een stijging met een vierde vergeleken met 2004 (46%). Veel meer hoog- dan kortgeschoolden (69% versus 36%) kunnen zich bijscholen. Maar deze kloof is kleiner geworden in vergelijking met 2004. De toename is het sterkst bij de kortgeschoolde arbeiders (27% naar 36%) maar deze werknemers volgen nog steeds minder vaak een bijscholing dan de andere beroepsgroepen.

    Het aantal ondernemers dat een bijscholing genoot is de voorbije jaren gestegen tot 52%. Niettemin is voor iets minder dan de helft van de ondernemers het volgen van bijscholing niet gebruikelijk. Vrouwelijke ondernemers scholen zich meer bij, net als jongeren en hoger opgeleide ondernemers.

    Aan de slag

    Het is belangrijk om voldoende tijd vrij te maken voor opleiding. Wanneer de werkdruk te hoog is, zie je dat leerkansen vaker ondergeschikt zijn.

    De opleidingen die je wilt volgen, giet je best in een opleidingsplan. Een opleidingsplan brengt de opleidingsbehoeften en de georganiseerde opleidingen van het bedrijf in kaart. Een plan laat toe om enerzijds een zicht te hebben op alle noden en anderzijds om planmatig om te gaan met opleidingen. Hoe kan je dat doen? Je bekijkt eerst welke competenties je op korte en op lange termijn moet ontwikkelen, rekening houdend met de organisatiedoelstellingen. De informatie uit de functioneringsgesprekken kan hierin een goede leidraad zijn. Afhankelijk van het beschikbare budget bepaal je welke opleiding je vooropstelt en welke opleidingen minder prioriteit hebben.

    Bepaal een geschikte manier van opleiding. De juiste vorm van opleiding hangt niet alleen van je onderwerp en leerdoelen af, maar ook van de personen die de opleiding volgen. Bij de ene kan een klassieke opleiding het meeste bijbrengen, bij een ander een on-the-job training. De leerstijl van het doelpubliek speelt ook een rol in de keuze. Bij het organiseren van een opleiding is het belangrijk om steeds goede afspraken te maken met de interne of externe opleidingsverstrekker en met de deelnemers van de opleiding: wat zijn de doelen, de verwachtingen, wat moet je zeker weten of kunnen na de opleiding, enz.

    Na afloop bekijk je samen met de medewerkers hoe je het geleerde kan toepassen op de werkvloer. Het is altijd zinvol om de opleiding samen met de medewerkers te evalueren. Zo leer je uit de ervaringen van je medewerkers. Was deze opleiding nuttig, leervol en kan deze ook in de toekomst nog aangeboden worden aan andere medewerkers?

     

    Werken met goesting

    • Werkstress en burn-out voorkomen
    • Gezond en veilig werken
    • Tot aan je pensioen werken
    • Jong en oud inzetten
     
     

    Leidinggeven met klasse

    • Coachend leidinggeven
    • Verbindend communiceren
    • Doordacht delegeren
    • Medewerkers motiveren
     
     

    Goed organiseren

    • In teams werken
    • Afwisseling en autonomie inbouwen
    • Werk en gezin combineren
    • Het Nieuwe Werken toepassen
    • Netwerken uitbouwen