Brochure "Psychosociale aspecten" - Reeks Sobane-strategie

    Ontwikkeld door
    Algemene Directie Humanisering van de Arbeid

    Deze brochure maakt deel uit van een reeks publicaties "Sobane-strategie Beheer van werkgebonden risico's" en gaat specifiek in op de psychosociale aspecten van het werk. De brochure richt zich niet alleen tot preventieadviseurs, maar ook bedrijfsleiders verantwoordelijk voor de uitvoering van de preventie en werknemers die bij deze preventie betrokken zijn.

    Context

    Op basis van de Welzijnswet is elke werkgever verplicht de veiligheid en gezondheid van de werknemers in alle aspecten wat betreft het werk te verzekeren. Dat wil zeggen: risico's vermijden, niet te vermijden risico's evalueren, risico's preventief bestrijden, ... De Sobane-strategie probeert die op een efficiënte en realistische manier aan te pakken.

    Deze strategie werd ontwikkeld binnen het gelijknamig onderzoeksproject, gecofinancierd door de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal overleg en het Europees Sociaal Fonds (ESF). In deze brochure wordt de Sobane-strategie toegepast voor preventie van psychosociale problemen. Eén van de doelstellingen van de brochure is om de inspanningen van organisaties voor het verbeteren van de werkomstandigheden efficiënter te laten verlopen. En ook om organisaties aan te zetten tot een dynamische manier van risicobeheer en het creëren van een overlegcultuur in organisaties.

    Concreet materiaal

    In de algemene brochure over de Sobane-strategie en de Déparis-methode kan je een uitgebreide toelichting vidnen van de basisprincipes voor een algemene strategie voor het beheer van beroepsgebonden risico's. De Sobane-strategie bevat vier niveaus:

    1. opsporing,
    2. observatie,
    3. analyse,
    4. xpertise.

    De déparis-methode past daarbij binnen het eerste niveau en is dus gericht op de opsporing van risico's.

    De aparte brochure over psychosociale risico's gaat hoofdzakelijk in op opsporing en observatie omdat voor de hogere niveaus (analyse en expertise) best worden uitgevoerd door mensen die expert zijn op het vlak van bedrijfsorganisatie en -beheer. Deze brochure over psycho-sociale aspecten gaat dieper in op:

    • Autonomie en individuele verantwoordelijkheden (graad van initiatief, verantwoordelijkheden, ...)
    • Werkinhoud (rol-conflicten, rol-ambivalentie, bekwaamheden, opleiding, ...)
    • Tijdsdruk (werkritme, uurrooster en werkduur, ...)
    • Arbeidsverhoudingen onder het personeel en met de hiërarchie (soort leiderschap, functioneringsgesprekken, ...)
    • Psychosociale omgeving (toekomstperspectieven, lonen, sociaal overleg, ...)

    De brochure bevat een aantal interessante fiches die bruikbaar zijn als je wil werken rond werkstress en werkbaar werk. Deze fiches zijn enerzijds gericht op observatie:

    • Fiche 1: definitie van stress op het werk (pg. 43-46). Informatieve fiche over de definitie van psychosociale belasting in de literatuur en de Belgische en Europese wetgeving.
    • Fiche 2: Reglementair kader voor stress op het werk (pg. 47-51). Zowel wat betreft Europa als België en verwijzing naar referentiewerken.
    • Fiche 10: conflict gezin-werk (pg. 68-69).
    • Fiche 11: sociale ondersteuning van collega's en leidinggevende (pg. 70-71).
    • Fiche 12: verschillende soorten leiderschap (pg. 72-74).
    • Fiche 13: functioneringsgesprek (pg. 75-77).
    • Fiche 14: evaluatiegesprek (pg. 78-81).

    Daarnaast zijn er ook fiches gericht op analyse, zoals Fiche 16. Deze fiche bevat een classificatie van de stressevaluatiemethoden in ondernemingen (pg. 84-96). De fiche is het de resultaat van een onderzoek om een classificatie te maken van de verschillende beschikbare stressevaluatiemethoden. Een aantal van deze vragenlijsten/checklists worden in andere fiches nog meer in details toegelicht.

    Beschikbaar

    De brochures kan je terugvinden onder documenten.

    Andere informatie in verband met de Sobane-strategie kan u vinden op de website: www.sobane.be  
    Al de brochures uit de Sobane-strategie kunnen ook gratis besteld worden via de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg: